Yannis Ritsos: These Trees / Afta ta dendra (a poem)

 

Arja Saijonmaa sings These Trees (lyr. Yannis Ritsos, comp. Mikis Theodorakis) for Mikis Theodorakis in Helsinki at the Old Student House in November 1970. Theodorakis had just been released from the Greek military junta prison. Mikis is the second from left in the first row. At the grand piano: Eero Ojanen. My screenshot from YouTube: Arja Saijonmaa and Mikis Theodorakis by HussoHilda 20.1.2010. The most remarkable document I know in the history of the cinema of two world class artists seeing each other for the first time. Extraordinary.

YANNIS RITSOS: THESE TREES

From the first canto of Romiosini (Athens 1945–1947)

in Greek, English and Finnish

Γιάννης Ρίτσος

Ρομιοσύνη  

I.

Αὐτὰ τὰ δέντρα δὲ βολεύονται μὲ λιγότερο οὐρανό,

αὐτὲς οἱ πέτρες δὲ βολεύονται κάτου ἀπ᾿ τὰ ξένα βήματα,

αὐτὰ τὰ πρόσωπα δὲ βολεύονται παρὰ μόνο στὸν ἥλιο,

αὐτὲς οἱ καρδιὲς δὲ βολεύονται παρὰ μόνο στὸ δίκιο.

Ἐτοῦτο τὸ τοπίο εἶναι σκληρὸ σὰν τὴ σιωπή,

σφίγγει στὸν κόρφο του τὰ πυρωμένα του λιθάρια,

σφίγγει στὸ φῶς τὶς ὀρφανὲς ἐλιές του καὶ τ᾿ ἀμπέλια του,

σφίγγει τὰ δόντια. Δὲν ὑπάρχει νερό. Μονάχα φῶς.

Ὁ δρόμος χάνεται στὸ φῶς κι ὁ ἴσκιος τῆς μάντρας εἶναι σίδερο.

Μαρμάρωσαν τὰ δέντρα, τὰ ποτάμια κ᾿ οἱ φωνὲς μὲς στὸν ἀσβέστη τοῦ ἥλιου.

Ἡ ρίζα σκοντάφτει στὸ μάρμαρο. Τὰ σκονισμένα σκοίνα.

Τὸ μουλάρι κι ὁ βράχος. Λαχανιάζουν. Δὲν ὑπάρχει νερό.

Ὅλοι διψᾶνε. Χρόνια τώρα. Ὅλοι μασᾶνε μία μπουκιὰ οὐρανὸ πάνου ἀπ᾿ τὴν πίκρα τους.

Τὰ μάτια τους εἶναι κόκκινα ἀπ᾿ τὴν ἀγρύπνια,

μία βαθειὰ χαρακιὰ σφηνωμένη ἀνάμεσα στὰ φρύδια τους

σὰν ἕνα κυπαρίσσι ἀνάμεσα σὲ δυὸ βουνὰ τὸ λιόγερμα.

THESE TREES

These trees cannot fit 

in less sky

These stones cannot sit 

under foreign steps

These faces cannot be content 

except in the sun

These hearts cannot be content 

except in justice.

This place is 

as harsh as silence

It squeezes into its bosom

its scorched rocks

It strangles its orphan olive trees

and its vineyards in the light

It gnashes its teeth

There is no water. Only light

The road is lost in the light

and the shade of the stone hedge is steel

(Opening lines of the literal translation by Catherine Nina Evarkiou)

NÄMÄ PUUT

Nämä puut eivät sopeudu

pienemmän taivaan alle

Nämä kalliot eivät sovi

vieraiden askelten alle

Nämä kasvot eivät sopeudu

muualle kuin aurinkoon

Nämä sydämet eivät taivu

kuin oikeuden edessä

Tämä maisema on totta

kuin hiljaisuus

Se kätkee sisäänsä

tulisia, tulisia kiviä

Se sulkee valoon

oliivipuut ja viinitarhat

Tämä vettä ei ole

on vain valoa

My transcription from the song performance by Arja Saijonmaa to Mikis Theodorakis in Helsinki, November 1970.

The Greek original and the literal English translation by Catherine Nina Evarkiou from: Alchemy: A Journal of Translation. Alchemy the Journal © 2021 All Rights Reserved